Podatnicy spełniający warunek niskiego obrotu mają możliwość skorzystać z ułatwień w rozliczaniu podatku VAT i wybrać tzw. metodę kasową rozliczeń. W ich przypadku obowiązek podatkowy jest przesunięty w czasie, a co za tym idzie nie jest związany z wystawieniem faktury lub wykonaniem czynności opodatkowanej VAT. Powstaje on dopiero, gdy kontrahent dokona zapłaty.
Małym podatnikiem jest podatnik VAT, u którego wartość sprzedaży (wliczając kwotę podatku) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 1.200.000 euro, lub też który prowadzi przedsiębiorstwo maklerskie, zarządza funduszami inwestycyjnymi, jest agentem, zleceniobiorcą lub inną osobą świadczącą usługi o podobnym charakterze, z wyjątkiem komisu - o ile osiągnięta przez nich kwota prowizji lub innych postaci wynagrodzenia za wykonane usługi (łącznie z kwotą podatku) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 45.000 euro.
Powyższe kwoty wyrażone w euro przelicza się na złote po średnim kursie euro, który ogłaszany jest na pierwszy dzień roboczy października poprzedniego roku podatkowego. Przeliczone w ten sposób kwoty zaokrągla się do 1.000 zł.
Mały podatnik może wybrać metodę kasową rozliczeń polegającą na tym, że obowiązek podatkowy powstawać będzie z dniem uregulowania całości lub części należności (otrzymania zapłaty od klienta), nie później jednak niż 90 dnia od dnia wydania towaru lub wykonania usługi. Również częściowe uregulowanie należności przez kontrahenta spowoduje w tym przypadku powstanie obowiązku podatkowego - jedynie w odniesieniu do zapłaconej części należności.
Konsekwencją wyboru metody kasowej rozliczeń VAT jest również "kasowy" (uzależniony od zapłaty) sposób obniżania kwoty podatku należnego o VAT naliczony.
Obniżenia podatku należnego mali podatnicy mogą dokonać w rozliczeniu za kwartał, w którym:
- uregulowali całą należność wynikającą z otrzymanej od kontrahenta faktury
- zapłacili podatek wynikający z dokumentu celnego, z uwzględnieniem kwot wynikających z decyzji naczelnika urzędu celnego, nie wcześniej jednak niż z dniem otrzymania faktury lub dokumentu celnego.
Korzystanie z metody kasowej uzależnione jest od uprzedniego pisemnego zawiadomienia naczelnika urzędu skarbowego o wyborze tej formy. Zawiadomienie należy złożyć w terminie do końca miesiąca poprzedzającego okres, za który podatnik będzie stosował metodę kasową.
Mali podatnicy, którzy wybrali metodę kasową, składają w urzędzie skarbowym deklaracje podatkowe dla podatku od towarów i usług za okresy kwartalne w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po każdym kolejnym kwartale.
Mały podatnik może zrezygnować z metody kasowej, nie wcześniej jednak niż po upływie 12 miesięcy, w czasie których rozliczał się tą metodą, po uprzednim pisemnym zawiadomieniu naczelnika urzędu skarbowego, w terminie do końca kwartału, w którym stosował tę metodę.